"H.E.M.E.N." Yöntemini Öğrenin ve Hayat Kurtarın

Genellikle "beyin felci" olarak da bilinen inme, aniden ortaya çıkan ancak büyük oranda önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durumdur.

Beynimiz, vücudumuzun yönetim merkezidir ve çalışmak için sürekli olarak oksijen ile besine ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaç, kan damarları aracılığıyla karşılanır. İnme, beyni besleyen bu damarlardan birinin aniden tıkanması (tıkayıcı inme) veya yırtılarak kanaması (kanayıcı inme) sonucu oluşur.

İnme risk faktörlerinin neredeyse %90’ı kontrol edilebilir ve değiştirilebilir yaşam alışkanlıklarından oluşur. Yani alacağınız küçük önlemlerle inme riskinizi ciddi oranda azaltabilirsiniz:

• Tansiyonunuzu Kontrol Altında Tutun: Yüksek tansiyon (hipertansiyon), inmenin en büyük ve en önemli nedenidir. Düzenli olarak tansiyonunuzu ölçtürün ve doktorunuzun verdiği ilaçları aksatmayın.

• Sağlıklı Beslenin: Tuz, şeker ve doymuş yağ tüketimini azaltın. Akdeniz tipi beslenmeyi (zeytinyağı, taze sebze-meyve, balık ve lifli gıdalar) yaşam tarzı haline getirin.

• Harekete Geçin: Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta egzersizler yapmak damar sağlığınızı korur.

• Tütün ve Alkol Ürünlerinden Uzak Durun: Sigara dumanı damarların yapısını bozar ve pıhtılaşmayı kolaylaştırır. Sigarayı bırakmak inme riskinizi hızla düşürür.

• Kilonuzu ve Şekerinizi Yönetin: Fazla kilolar ve diyabet (şeker hastalığı) damarlara ekstra yük bindirir. Kan şekerinizi dengede tutmaya özen gösterin.

İnme tedavisinde en kritik kelime zamandır. Beyindeki her bir dakikalık kayıp, milyonlarca beyin hüresinin ölümü demektir. Erken müdahale, kalıcı felç riskini azaltır ve hayat kurtarır. Bir kişinin inme geçirdiğini anlamak için uluslararası alanda kullanılan ve Türkçe'ye H.E.M.E.N. olarak uyarlanan şu basit testi uygulayabilirsiniz:

• H -Hareket: Kişiden gülümsemesini isteyin. Yüzünün bir tarafında sarkma veya eğilme var mı?

• E - Eller: Kişiden her iki kolunu havaya kaldırmasını isteyin. Bir kolu aşağıya doğru düşüyor mu veya halsiz mi?

• M - Mırıldanma: Kişiden basit bir cümleyi tekrarlamasını isteyin. Konuşması peltek mi, kelimeleri yuvarlıyor mu veya sizi anlamakta güçlük çekiyor mu?

• E - Erken Davranın: Bu belirtilerden sadece birini bile fark ederseniz zaman kaybetmeyin.

• N - Numarayı Çevir (112): Hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Hastayı kendi aracınızla götürmek yerine ambulans çağırmak, ilk müdahalenin yolda başlamasını sağlar.